Hai cousas que parecen pequenas ata que te paras a pensalas ben. Isto é unha delas.
En Leiro, os concelleiros da oposición —os que teñen que fiscalizar o que fai o goberno, é dicir, mirar que todo se faga ben e con transparencia— levan meses tendo que pelexar para conseguir información que, por lei, ten que estar á súa disposición sen ningún problema. E cando dicimos “pelexar”, non é unha forma de falar: significa pedir, esperar, non recibir resposta, volver pedir, e só entón, moitas semanas despois, conseguir o que xa lles correspondía dende o primeiro día.
Que pasou exactamente?
O último caso: en xullo pedíuselle ao Concello acceso a unha listaxe de comunicacións de obras (é dicir, saber que obras se están a facer no municipio e como se están a tramitar). A lei di claramente que este tipo de peticións teñen que resolverse en cinco días. Cinco días naturais, non cinco meses.
Pois ben, pasou o prazo e non houbo resposta. Tivo que presentarse un segundo escrito, un mes despois, para que o Concello por fin recoñecese que si, que claro, que podían acceder á información. É dicir: o que era un dereito automático converteuse nunha xestión de meses, só porque alguén tivo que insistir dúas veces.
E isto é a primeira vez?
Non. É a terceira.
- Primeiro, a Valedora do Pobo xa lle dixera ao Concello que os concelleiros teñen dereito a consultar os expedientes municipais por internet, sen ter que pedir cita e agardar. O Concello ignorou esa recomendación.
- Por iso, ese caso vaise incluír no informe que a Valedora presenta cada ano ante o Parlamento de Galicia — é dicir, quedará constancia oficial, a nivel autonómico, de que este Concello non fai caso cando lle din como debe funcionar.
- E agora, este novo caso, exactamente co mesmo patrón: non responder en prazo, e só ceder cando xa non queda outra opción.
Por que isto nos debería importar a tod@s, e non só aos concelleiros?
Porque o dereito de acceso á información dos concelleiros non é un capricho persoal nin unha batalla política de despacho. É a ferramenta que teñen os representantes que vós escollestes para vixiar que o diñeiro público
—o voso diñeiro— se xestiona ben, que as obras se tramitan como toca, e que non hai nada agochado.
Se ao propio concelleiro, que ten dereito legal recoñecido expresamente, llo poñen tan difícil, pensade por un momento canto máis difícil sería para calquera veciño ou veciña que quixese preguntar algo semellante sen ter detrás unha institución como a Valedora do Pobo para reclamar.
O patrón é sempre o mesmo
Non se trata de esquecementos illados nin de problemas de organización interna, por moito que así se queira presentar. É un xeito de actuar que se repite: negar ou demorar primeiro, e ceder despois, só cando a presión
(ou a Valedora do Pobo) obriga a facelo. Iso non é transparencia. É xestionar a información como se fose un favor, e non un dereito.
E agora que?
O Concello ten un mes para dicirlle á Valedora do Pobo que medidas vai tomar para que isto non volva pasar. Dende o Grupo Municipal Socialista de Leiro imos estar pendentes de que ese compromiso se cumpra de verdade, e non quede en papel mollado coma outras veces.
