Por cuarto ano consecutivo, a Federación de asociacións culturais Galiza Cultura, a través da súa rede de asociacións e entidades federadas, organiza representacións e lecturas dramatizadas do pequeno texto Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete escrito por Castelao e publicado na editorial Céltiga en 1922.
Desta forma, a entidade federativa conforma este evento como unha actividade tradicional, de carácter nacional, na que involucra a máis dun cento de persoas na súa organización e se achega a máis dun milleiro de participantes nas representacións polo país, sendo xa un referente da actividade cultural a esta altura do ano. E como en anos anteriores, amplía a súa axenda de escenifiacións, desta volta estreando, na xeira programada de eventos, na localidade de Miño.
“Outra forma de celebrar estas datas, alonxándomonos da cultura do consumo e exportacións doutras tradicións adoptadas por modas, a través da recuperación das propias, como o Samaín, e poñendo o foco en toda a mística acubillada na nosa cultura arredor do Día de Defuntos, coa popularizando deste texto de Castelao de hai máis de cen anos, ademais de ter un abondoso público tamén constitúe unha ferramenta didáctica imprescindíbel para comprender as similitudes que a sociedade actual ten coa de principios do século XX”, destacan desde a Federación.
“Asemade, continúan desde o ente federativo, a obra, un relato místico que describe unha sociedade de ánimas no alén co escenario de fondo dun camposanto e o seu decorrer cotiá, é a metáfora empregada para describir á sociedade galega na que vivía Castelao e narrada desde a perspectiva dun defunto grazas a un ollo de vidro convertido nun instrumento que serve coma un visor da súa mortaldade nunha simulada continuación da vida. Con esta crónica do día a día das ánimas e de como se establecen as relacións no camposanto, logo de lles chegar a morte, Castelao fai unha descrición social e política, das grandes inxustizas sociais, das relacións de clase e das profundas desigualdades económicas que existían na Galiza de principios do século XX. Mediante esta metáfora, Castelao elabora un relato costumista e conéctao directamente cun dos nosos acervos culturais máis arraigados: a relación cos nosos defuntos e a cultura ao redor da morte. É un relato que hoxe en día segue vixente para describir á sociedade actual e que amosa o amplo e profundo coñecemento que Castelao posuía do país”.
Con todo, as representacións non poderían realizarse se non é grazas a coordinación e participación das asociacións AVCD e R Agra, AC Alexandre Bóveda, AC O Facho, AC Tempo Novo, da Coruña; ACL de Paderne Roxín Roxal; a AC O Galo, AC e M Solfa, de Santiago de Compostela; a AC Medulio de Ferrol; AC Centaurea de Gondomar; e a AC Avantar do Carballiño. Todas achegando desinteresadamente persoas e meses de traballo e preparación para garantir este ronsel de actividades a comezar desde este vindeiro mércores día 28.
Así, a primeira actividade consistirá na representación teatral que os grupos de teatro amador da AC O Galo e a AC e M Solfa, baixo a dirección de Lucho Penabade, realizará na cidade de Ferrol, no teatro Xofre, a partir das 20 horas, coa organización da SC Medulio.
O mesmo elenco, tres días máis tarde, o sábado día 31, a partir das 19.30 horas, no Auditorio do Centro Sociocultural Ágora, na cidade da Coruña, volverán facer a representación, desta volta baixo organización das entidades AVCD e R Agra, AC Alexandre Bóveda, AC O Facho, AC Tempo Novo, todas elas da cidade, e celebrándose ao remate un pequeno magosto para as persoas asistentes.
A remuda de actividades será collida ao día seguinte, domingo día 1 de novembro, nas localidades do Carballiño e Gondomar. Respectivamente serán, a AC Avantar a que organice, a partir das 11 horas, unha lectura da obra para ao seu remate realizar o sorteo dun lote de libros entre as persoas asistentes; e a AC Centaura, tamén cunha lectura dramatizada a partir das 19 horas, na praza das Escolas Vellas (fronte a Casa da Cultura) cunha merenda a base de chocolate con churros ao remate representación.
E para baixar o pano a esta xeira de eventos, o domingo 8 de novembro ás 18 horas, coa organización da ACL de Paderne Roxín Roxal, e a actuación do grupo de teatro da AVCD e R Agra, e colaboración de AC Alexandre Bóveda, AC O Facho, AC Tempo Novo, da Coruña, terá lugar a representación de ‘Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete’ no Centro social A Rúa, de Miño.
Por último, a Federación Galiza Cultura quere por en destaque que todas estas actividades son de balde e abertas ao público e até completar o aforo, tanto no Teatro Xofre, de Ferrol, como no Auditorio do Centro Sociocultural do Ágora, como no Centro Social A Rúa de Miño.
Estas actividades lévanse a cabo grazas ao Programa FO203 de subvencións a entidades sen fins de lucro para a realización de actividades culturais durante o ano 2026 da Área de Cultura da Deputación da Coruña.
