- Os profesores e ex-membros do equipo directivo Benjamín Macía e Manuel Amil, xunto ao exalumno e actual director do IES Chamoso Lamas, Juan Aurelio Rodríguez, abriron o ciclo de 16 conferencias deseñado para conmemorar medio século de vida do centro (1976-2026).
O Carballiño, 5 de outubro de 2026. O IES Nº1 do Carballiño deu comezo este pasado venres, día 2 de outubro, ao ciclo de conferencias conmemorativo do seu 50º aniversario. A iniciativa, organizada pola Dirección do centro para celebrar a súa fundación o 25 de xullo de 1976, constará de 16 ponencias ao longo do curso escolar, correspondentes a cada un dos departamentos didácticos. A xornada inaugural correu a cargo do Departamento de Matemáticas e reuniu a docentes e alumnos de diferentes etapas do instituto.
Do Monte da Pena ás aulas de hoxe: a historia do centro
A primeira parte da exposición, dirixida polos profesores emeritos Benjamín Macía Fernández (xefe de estudos entre 1979 e 1983) e Manuel Amil Otero (docente no centro desde 1981 ata a súa xubilación en 2017, ademais de xefe de estudos durante 12 cursos e director entre 2012 e 2017), serviu para repasar a traxectoria histórica do instituto.
Durante o seu discurso lembráronse as orixes dos terreos no Monte da Pena, froito das doazóns da veciñanza de Señorín en 1968 e de Lidia Tizón Romero en 1970, que permitiron acadar a superficie necesaria para a aplicación do plan de BUP (Bacharelato Unificado Polivalente). O centro foi inaugurado oficialmente o 27 de xullo de 1976 polos Reis de España, don Juan Carlos e dona Sofía, e comezou a súa actividade académica no curso 1976-77 con 284 alumnos matriculados baixo a dirección de Samuel Lago Fernández.
Os ponentes fixeron un percorrido polas distintas ampliacións do edificio —nos anos 1978, 1984, 1988, 1991 e 2000— para adaptarse ao crecemento da poboación escolar e ás esixencias da loxse e a ESO.
Unha metodoloxía sen tecnoloxía: “Para entender hai que atender”
Amil e Macía evocaron a contorna docente dos anos 70 e 80, destacando os escasos medios materiais cos que se traballaba en comparación coa actualidade:
- A vida nas aulas: Clases masificadas de ata 44 alumnos con pupitres individuais pequenos, encerado, tiza e quenda dividida de mañá e tarde. Evocouse como anécdota a época na que se podía fumar nas aulas e como a máxima pedagóxica daquel momento era “para entender hai que atender”.
- A evolución dos medios: Explicouse o uso de táboas de logaritmos (como as de Vázquez Queipo), calculadoras inexistentes nos inicios, a elaboración de exames en ciclostil ou mimiógrafo e o contraste coas ferramentas dixitalizadas actuais.
- O Departamento de Matemáticas: Lembrouse aos primeiros docentes do departamento no curso 1976/77 (Ana López e Eduardo Moure) e a posterior consolidación do equipo nos 80 con Irene Martínez, Gisleno Otero, Paco Muleiro e o propio Manuel Amil, así como iniciativas pioneiras como o Colectivo Vacaloura (1976-77), xurdido para elaborar libros de texto de matemáticas en galego adaptados ao entorno.
Recordos dun exalumno e as novas salidas profesionais
A última intervención estivo a cargo de Juan Aurelio Rodríguez Rodríguez, exalumno do centro nos anos 90, tamén profesor de Matemáticas e actual director do IES Chamoso Lamas da mesma vila.
Rodríguez achegou a visión do alumnado da época dourada de matriculación do centro, que acadou o seu récord histórico no curso 1992-1993 con 753 alumnos matriculados. O relator lembrou o ambiente de aulas masificadas, a pegada dos profesores daquel momento e a austeridade de recursos respecto das aulas virtuais e pantallas dixitalizadas de hoxe en día.
Para pechar a ponencia, analizou a profunda transformación do mercado laboral para os graduados en Matemáticas:
- Cambio de paradigma: Se nas décadas de 1970 e 1980 a práctica totalidade dos titulados orientaba o seu futuro cara á docencia, hoxe en día este sector apenas representa o 15% das saídas profesionais.
- Novos xacementos de emprego: Salientouse o gran peso que acadaron as Matemáticas no sector privado, especialmente no eido da tecnoloxía, a Intelixencia Artificial, a ciencia de datos, a consultaría empresarial e o sector financeiro.
Coa celebración desta primeira xornada, o IES Nº1 do Carballiño abre un programa de actos que se estenderá durante todo o curso escolar para homenaxear a medio século de historia educativa na comarca.
