Xosé González Martínez: Secretario da Irmandade Xurídica Galega e Presidente Foro E. Peinador. Vicepresidente da Asociación de Amigos do Couto Mixto.
A Carta-Circular do Xeneral Xefe da IV Zona da Guardia Civil en Catalunya dirixida a todos os efectivos do corpo policial o 28 de febreiro de 1989 foi un feito transcendental naqueles anos. Na súa redación o alto mando militar, alertado polos conflitos que se viñan producindo nas relacións entre a cidadanía e as Unidades do Corpo, expresaba que tales feitos “en nada favorecen a imaxe do Corpo. Cómpre que todo o persoal coñeza persfectamente a normativa que regulamenta o uso das distintas linguas propias das Comunidades Autónomas nas relación entre particulares e a Administración do Estado”. A circular dirixida a todos os mandos e membros da Garda Civil constituíu no seu tempo un acto de audacia pedagóxica pouco común naqueles anos nos que era escasa a lexislación promulgada para defender os dereitos lingÚísticos. Para o xeneral o artigo terceiro da Constitución española era definitorio.
Daquela, a Orde 35/1987 do Ministerio de Defensa dispuña que “os documentos e certificacións redatadas na lingua oficial dunha Comunidade Autónomas que se dirixan á Administración Militar por particulares, serán atendidas e terán plena validez e eficacia”. E no que fai ás relacións verbais o seu alcance era claro e preciso: “Nas comunidades autónomas con lingua propia, os primeiros serán atendido, a súa elección, en castelán ou na lingua da Comunidade; e se a denuncia se presenta por escrito deberá remitirse sen máis trámite ao xulgado, sen que sexa necesario, neste caso, a comprobación do feito. Calquera denuncia que se presente en lingua catalá por escrito, deberá ser atendida sen ningunha obxección para a súa remisión á autoridade xudicial”.
A Irmande Xurídica Galega está mantendo unha rolda de conversas cos mandos das forzas e corpos de seguridade en Galicia para que sexan parte activa deste proceso de sintonía lingüística, falando e escribindo en galego, idioma maioritario do país; sabendo ademais que o 98% dos policías e gardas civís son galegofalantes,ou coñecedores da nosa gramática. O documento elaborado pola Irmandade busca un consenso básico ao abeiro da lexislación vixente. Pero tamén apela á pedagoxía galeguizadora que deben aplicar os políticos que dirixen as administracións públicas. O obxectivo que se persegue é derrubar as barreiras lingüística que identifican o exercicio da autoridade cun idioma -o castelán- en detrimento do outro -o galego. Este comportamento diglósico tolle a harmonización cultural e lingüística e contribúe a manter unha inexplicable desvertebración cultural por mor do conflito lingüístico.
Cómpre lembrar que xa no ano 2007 a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística promovera co conxunto das forzas e corpos de seguridade a iniciativa “En galego con toda seguridade”, que fora un éxito por non ter precedentes na historia da lingua galega. Agora é a Irmandade Xurídica Galega a que retoma aquela proposta para facer posible que a xudicatura e as policías, que manteñen a cotío unha estreita relación, se retroalimenten na ampliación do uso da lingua galega neses espazos institucionais.
Para que este proceso avance é imprescindible a cooperación das administracións central, autonómica e local. De aí que a boa disposición da Delegación do Goberno en Galicia e a Xunta de Galicia sexan determinantes nesta oferta positiva de incorporar os máis de 11.000 axentes de policía que ten Galicia a este proxecto. As dúas primeiras roldas de entrevista foi coas direccións do CNP e GC. No próximo mes serán convocados a Policía Autonómica, Servizo de Vixianza Aduaneira, Fegamp (para dinamizar o uso da lingua galegas nas policias locais que nos últimos anos é moi deficitario), e a Escola de Seguridade Pública da Xunta de Galicia onde se forman os policias locais. Hai moitos contidos do curriculum académico que revisar.
OS MELLORES ESTABLECEMENTOS
Falemos de cífras. En Galicia a Garda Civil ten 5.300 axentes; o CNP, 3.500; a Policía Autonómica 358, e as policías locais en xunto, rondan os 2.500. En total son máis de 11.000 axentes que malia seren galegofalantes, desempeñan as súas funcións profesionais en castelán. Os uniformes son para os cidadáns prendas coercitivas que actúan como como barreiras lingüísticas. Cómpre unha acción pedagóxica coordinada destas forzas policiais para que a comunicación oral e escrita sexan en galego, e que as actividades procedimentais que se remiten aos xulgados produzan contaxios lingüísticos.
Falar de policías de proximidade é falar de axentes da autoridade que se expresen no idioma maioritario de Galicia. Os conceptos de proximidade e seguridade deben levar tamén implícita a defensa do patrimonio lingüístico. Os alcaldes e alcaldesas teñen moito que dicir nesa mudanza de comportamentos para que contribúan a crear un país no que a lingua debe ser decisiva na vertebración cultural. Traballamos na escenificación dese gran acordo lingüístico que terá lugar na próxima asemblea da Irmandade Xurídica Galega no mes de xuño. Estamos convencidos de que a proposta será posible e as concreción das medidas empecen a notarse progresivamente.
* Presidente do Foro E. Peinador.
Outros artigos de Xosé González:
A opinión de Xosé González: “A lingua galega e os corpos policiais”
A opinión de Xosé González: “Cartas a meu pai”
A opinión de Xosé González: “Comemos e bebemos en galego?”
A opinión de Xosé González: “Interpretación da cooficialidade lingüística”
A opinión de Xosé González: “O exemplo galeguista do presidente do parlamento de Galicia”
A opinión de Xosé González: “A memoria de Álvaro Gil e o centenario dun congreso”
A opinión de Xosé González: “Adegas Terra de Asorei”
Xosé González: “En Galego, agora e sempre”
A opinión de Xosé González: “Embutidos Lalinense, unha empresa galeguizada e galeguizadora”
A opinión de Xosé González: “un agosto para lembrar”
A opinión de Xosé González: ” Repensar a celebración do Día da Patria”
A opinión de Xosé González: “Virginio Fuentes Martínez”
A opinión de Xosé González: “O Couto Mixto, unha democracia inédita no seu tempo”
A opinión de Xosé González: “Premios Lois Peña Novo 2025”
A opinión de Xosé González: “Irmandade Xurídica Galega”
A opinión de Xosé González: “Dario Álvarez Blázquez, médico humanista e galeguista.”
A opinión de Xosé González: “No Lerez, homenaxe a “Barriga Verde””
A opinión de Xosé González: “Avelino Cachafeiro, un exemplo de restauración galeguista”
A opinión de Xosé González: “Victorino Gutiérrez Aller, notario galeguizador”
A opinión de Xosé González: “Avelino Cachafeiro Bugallo, Memoria e Lingua”
A opinión de Xosé González: “Cando a literatura ten outras finalidades”
A opinión de Xosé González: “En Mos, dito e feito”
A opinión de Xosé González: “As mentiras nos relatos históricos”
A opinión de Xosé González: “lembrando a Xosé Manuel Rodríguez-Abella”
A opinión de Xosé González: “Premios Bacelos de Prata 2024”
Xosé González: “Vertebrar o país. A lingua nas empresas”
A opinión de Xosé González: ”O himno galego nas celebracións litúrxicas”
A opinión de Xosé González: ”Os emigrantes galegos en Catalunya premian a unha arraiana de Goián”
A opinión de Xosé González: ” Homenaxe ao doutor Sixto Seco”
A opinión de Xosé González: ” Os premios Peña Novo no castelo de Soutomaior “
A opinión de Xosé González: ”Couto Mixto, unha República rescatada “
A opinión de Xosé González: ”A XV Asemblea da Irmandade Xurídica Galega”
A opinión de Xosé González: ”A irmandade da sanidade galega homenaxea ao doutor Carlos Guitián”
A opinión de Xosé González: ” Embutidos Lalinense, un exemplo de galeguización empresarial “
A opinión de Xosé González: ” As mentiras do relato da transición democrática”
A opinión de Xosé González: ” Para Sermos Máis Nós”
A opinión de Xosé González: ” Precursores da conciencia galega”
A opinión de Xosé González: “Galeguización dos Concellos”
A opinión de Xosé González: “dous reitores compartiron ilusións para transformaren a Usc”
A opinión de Xosé González: “no pasamento dun amigo de meu”
Xosé González: “Os montes veciñais en man común “
Xosé González: “acto de homenaxe ao reitor Rodriguez Cadarso en Lubián”
Na Limia en Galego, Agora e Sempre
A opinión de Xosé González: “Na memoria de Domingo Lorenzo en Barcia de Mera”
A opinión de Xosé González: ” A identidade lingüística dos defuntos”
A opinión de Xosé González: ” Sumar Navantia”
A opinión de Xosé González: ” Homenaxe a don Ramón Castromil”
A opinión de Xosé González: “Premios á Etiquetaxe en Lingua Galega”
A opinión de Xosé González: “O plurilingüísmo do estado español”
A opinión de Xosé González: “Xuíces honorarios do Couto Mixto 2023”
A opinión de Xosé González Martínez: “Premios Peña Novo”
A opinión de Xosé González Martínez: “Levar o Estatuto de Autonomía ás empresas “
A opinión de Xosé González Martínez: “XIV Asemblea da Irmandade Xurídica Galega”
