Avelino Muleiro García :
-Licenciado en Filosofía pola Universidade de Barcelona.
-Catedrático de Filosofía do Instituto Alexandre Bóveda (Vigo).
-Director durante seis cursos académicos do IB. Alexandre Bóveda
Coincidindo co día mundial do libro, aparece na editorial Planeta a miña publicación: Jesús Mosterín, el filósofo de la verdad.
Esta obra xorde dunha mestura de afecto, admiración e respecto profundo por Jesús Mosterín, pero sobre todo é unha denuncia da débeda ética á súa memoria. A case unha década da súa morte, sorprende o enorme baleiro que deixou a súa ausencia e resulta incomprensible o mutismo das institucións e compañeiros de profesión cara a un dos nosos filósofos máis brillantes das últimas décadas. É un silencio institucional que parece ignorar deliberadamente a súa enorme contribución intelectual, especialmente cando se compara co calado do seu legado e o recoñecemento internacional que sempre espertou máis aló dos nosos confíns xeográficos.
Jesús Mosterín non foi unicamente un referente académico en España, senón que a súa obra e as súas ideas transcenderon fronteiras, situándoo no mapa internacional da filosofía contemporánea como unha voz singular, capaz de unir precisión analítica, amplitude cultural e valentía intelectual. Cultivou a lóxica, a filosofía da ciencia, a ética, a defensa dos animais e da razón nun sentido amplo e comprometido.
A súa claridade, o seu rigor intelectual e a súa vasta erudición eran tan só unha parte do seu extraordinario talento. A capacidade para desentrañar a complexidade dos problemas filosóficos e presentalos cunha sinxeleza maxistral era un agasallo que poucos posuían.
Este libro é unha débeda saldada desde a gratitude e a amizade. É unha homenaxe ao que se unen as voces de catedráticos, investigadores, familia e amigos que compartimos con Mosterín conversacións, proxectos, debates e ideas.
Catedrático da Universidade de Barcelona, membro do Consello Superior de Investigacións Científicas -CSIC-, autor de libros tan importantes como Lógica de primer orden, Los lógicos, La cultura de la libertad, La naturaleza humana, El reino de los animales, El triunfo de la compasión, Los derechos de los animales, Racionalidad y acción humana, Diccionario de lógica y filosofía de la ciencia, Ciencia viva, De la ética a la política: de la razón erótica a la razón inerte, Historia del pensamiento (El pensamiento arcaico, La Hélade, Aristóteles, Helenismo, Los judíos, Los cristianos, La India, China, El Islam).
Os seus artigos e intervencións nos medios de comunicación non pasaban inadvertidos.
Filósofo da verdade
Cando lle preguntei que etiqueta prefería como filósofo, a súa resposta foi moi simple e contundente: “filósofo da verdade”. Cónstame que compartiu esta resposta con máis persoas do seu círculo de amizades.
A súa firme defensa da racionalidade e a precisión nos conceptos fixo que o seu nome se asocie coa claridade e a honestidade intelectual. Dicía que se non podemos definir claramente de que estamos a falar, non podemos aspirar á verdade. Por iso, rexeitaba o escurantismo das propostas e a ambigüidade dos discursos que utilizan unha linguaxe deliberadamente difícil para ocultar a falta de rigor, porque moitos dos grandes problemas da filosofía desaparecen cando se analizan cunha linguaxe precisa.
“Ser racional consiste en intentar que a nosa representación do mundo sexa verdadeira” (Racionalidad y acción humana). A racionalidade é a actitude que nos leva a analizar os nosos valores e a criticalos e cambialos se atopamos inconsistencia entre eles. A elección racional é unha poderosa forza que actúa sobre a evolución cultural, que cando non se ve freada por imposición ou violencia acaba desembocando en progreso. É incuestionable o feito de que “o progreso da sociedade depende da asimilación da racionalidade por parte da poboación” (La cultura de la liberdad).
Ser filósofo da verdade significa intentar que o noso mapa mental do universo sexa o máis exacto posible, detallado e libre de erros. E a mellor ferramenta que temos para aproximarnos á realidade é o método científico. En Ciencia viva explica por que a ciencia é o único camiño fiable cara á verdade.
Fronte ao panorama filosófico, a miúdo dominado pola metafísica abstracta ou o posmodernismo, Mosterín defendeu que a verdade non é un adorno, senón o obxectivo último do coñecemento. Cría igualmente que a verdade non é só unha idea teórica, senón que ten unha vertente profundamente práctica e ética; nese sentido trasladou a ética á súa defensa dos dereitos dos animais e ao ámbito das relixións, argumentando que o respecto ás culturas ten un límite: a verdade.
A súa procura da verdade baseábase na correspondencia entre as nosas teorías e os feitos observables. No seu libro Racionalidad y acción humana explica que a racionalidade teórica busca a verdade e a racionalidade práctica busca a felicidade e a eficacia
A trampa da posverdade
Resulta evidente que o ideal de Mosterín -a verdade- choca contra a parede da psicoloxía humana en que se apoia a posverdade. El non era un inxenuo; sabía que a racionalidade é unha conquista fráxil ante o secuestro da razón pola emoción. Aceptar unha verdade incómoda, a miúdo significa ir en contra da nosa tribo (política, social ou relixiosa). O medo ao illamento social é unha emoción moito máis poderosa que o desexo de exactitude científica. A gran maioría non busca a verdade, busca ter razón. Por iso insistía tanto na educación e no rigor da racionalidade como disciplina pedagóxica para impoñerse na sociedade e non ser manipulada. Advertía con frecuencia que cando a emoción substitúe á razón, caemos no fanatismo. E o fanático non quere probas, quere certezas subxectivas, apriorismos cognitivos, certezas blindadas ou crenzas frecuentemente derivadas de conviccións ideolóxicas, que acouguen a súa ansiedade.
Homenaxe coral
Mentres as institucións fallan nunha homenaxe máis que merecida, o seu círculo de amizades máis próximo propúxose preservar o seu legado. As páxinas deste libro son unha polifonía de testemuños que alzan a súa voz coral celebrando un acto de lealdade intelectual. Nese coro tamén hai solistas, voces que interpretan facetas salientables do perfil humano e vital do filósofo:
“Mosterín foi un home libre, imposible de cualificar en etiquetas académicas ou doutro tipo; fixo sempre o que quixo e o que lle apetecía intelectualmente sen buscar máis gratificación que a de estar onde se atopaba a gusto. Nunca se deixou tentar por prebendas ou cargos que puidesen desviarlle do que de verdade lle importaba” (Victoria Camps).
“O baleiro deixado por Jesús Mosterín nas tribunas públicas non foi colmado. Desde a súa desaparición, a opinión tecida coas vimbios do pensamento máis esixente e con asas ben estruturadas no coñecemento científico volatilizouse por completo” (Adolf Tobeña).
“Mosterín era un filósofo acostumado a deixar as cousas moi claras desde o principio” (Camilo J. Cela Conde).
“Mosterín era unha desas persoas coa que continuamente estás a aprender, e esta aprendizaxe ábreche novos horizontes” (Ricardo Guerrero).
“Os seus ensinos zumegan talento, claridade e compromiso. Con axilidade intelectual ben equipado rompeu barreiras sen encerrarse en ningún dogma. A súa figura resplandece no noso país” (Javier Sádaba).
“Mosterín esforzouse por participar no que poderiamos denominar “debate científico”. E ao facelo pensaba que non por iso abandonaba as tarefas filosóficas” (José Manuel Sánhez Ron).
O libro aborda a súa obra de xeito integral, desde a lóxica matemática ata a defensa dos animais, pasando pola bioloxía, a ética, a linguaxe e a neurociencia, así como a súa faceta de profesor, editor, marido e pai. Grazas á lóxica, conseguía eliminar a confusión e a retórica baleira para abrir camiño a unha claridade absoluta. Foi o principal impulsor da lóxica matemática en España, revolucionando a docencia na Universidade de Barcelona nunha época na que os plans de estudo nacionais permanecían ancorados na tradición da siloxística aristotélica. Con esa lóxica intentou describir o mundo co máximo rigor científico e, á vez, con esa excepcional elegancia e sinxeleza que o caracterizaban.
No seu conxunto, o libro reflicte o desexo de situar a Mosterín como un referente imprescindible da filosofía contemporánea española, ofrecendo ao lector unha visión profunda e poliédrica do seu pensamento e o seu legado.
OS MELLORES ESTABLECEMENTOS
Outros artigos de Avelino Muleiro:
Avelino Muleiro: “A guerra nas mesas de Kant e Maquiavelo”
Avelino Muleiro: “Jürgen Habermas, o filósofo da palabra”
Avelino Muleiro: “A posverdade e a ditadura do relato”
Avelino Muleiro: “Muros legais a adolescentes dixitais”
Avelino Muleiro: “O adeus a un xigante da palabra”
Avelino Muleiro: “O retorno dos Césares”
Avelino Muleiro: “O mito do saber científico e as súas trampas epistemolóxicas”
Avelino Muleiro: “Badaladas, uvas e …o eterno comezo”
Avelino Muleiro: “O milagre laico do Nadal e os seus paradoxos”
Avelino Muleiro: “Os mercadillos do Nadal en Luxemburgo e Bruxelas”
Avelino Muleiro: “A ponte invisible da confianza”
Avelino Muleiro: “O derradeiro suspiro entre as miñas mans “
Avelino Muleiro: ” Entre fenómenos e noúmenos: a realidade oculta tras a pantalla”
Avelino Muleiro: “Vivir no futuro”
Avelino Muleiro: “Así que pasen cinco anos”
Avelino Muleiro: “A guerra: Unha reflexión sobre o absurdo”
Avelino Muleiro: “A vida bébese a pequenos grolos”
Avelino Muleiro: “Nietzsche, o profeta ateo”
Avelino Muleiro: “O desarraigamento (II) “
Avelino Muleiro: “O desarraigamento (I) “
Avelino Muleiro: ” A vida, un xogo total”
Artigo: ” Avelino Muleiro: “Se a vida estivese programada” “
Avelino Muleiro:”Os novos Retablos das Marabillas”
Artigo: “Avelino Muleiro: ” Viaxando -no metaverso- con Charles Darwin pola Patagonia, (II)”. Darwin, os foguinos e o espectáculo da Natureza”
Artigo: “Avelino Muleiro: ” Viaxando -no metaverso- con Charles Darwin pola Patagonia, (I)”“
Artigo: “Avelino Muleiro: ” Maldita soidade (II). A soidade psicolóxica “
Artigo: “Avelino Muleiro: ” Maldita soidade (I). A soidade na filosofía “”
Artigo: “Avelino Muleiro: “Perdón, rancor e cicatrices””
Artigo: “Avelino Muleiro: “A mentira como ascensión do nihilismo””
Artigo: “Avelino Muleiro: “Mi Buenos Aires querido…””
Artigo: ” Avelino Muleiro: ” O erro categorial nas Ciencias Sociais (I) O fetichismo das ideas””
Artigo: “Avelino Muleiro: “Mundos acoplados””
Artigo: “Avelino Muleiro: “As profecías da actual situación de naufraxio posmoderno (II)””
Artigo: “Avelino Muleiro:”Náufragos posmodernos nunha sociedade ideoloxizada (I)””
Artigo: ” Avelino Muleiro:” Do xene egoísta ao algoritmo suicida””
Artigo:” Avelino Muleiro. A ética do discurso (II) A ética ao rescate”
Artigo:” Avelino Muleiro. A ética do discurso (I) A ética ao rescate”
Artigo: “Avelino Muleiro: ” Cultura e Viño “”
Artigo: ” Avelino Muleiro: “Poden ter dereitos os animais? (II)” “
Artigo: “Avelino Muleiro: “Poden ter dereitos os animais? (I)””
Artigo: “Avelino Muleiro: As pseudociencias e a medicina convencional”
Artigo: “Avelino Muleiro: A vileza dos novos deuses fatuos do Olimpo”
Artigo: “Rebelión sentimental do amor contra o control lóxico da razón (II)”
Artigo: “Rebelión emocional da amizade contra o control lóxico da razón (I) “
Artigo: “Sofismas e falacias, torpedos do discurso lóxico”
Artigo: ” Festa da filosofía no metaverso “
Artigo: “Tempos de frio moral”
Artigo: “Avelino Muleiro: Trascendencia do irrelevante (II)”
Artigo: “Avelino Muleiro: Trascendencia do irrelevante (I)”
Artigo: “Avelino Muleiro: O bico envelenado de Casandra”
Artigo: “Avelino Muleiro: A ocorrencia como contraargumento político”
Artigo: “Avelino Muleiro: Rebelión na caverna”
Artigo: “Avelino Muleiro:” A razón á caza e captura do azar e da causalidade””
Artigo: “Avelino Muleiro: “Derradeiros poemas de Manuel Vilanova”
Artigo: “A opinión de Avelino Muleiro: ” Vítimas baixo sospeita “”
Artigo: “A opinión de Avelino Muleiro: “Retablo de Nova York””
Artigo: ” Da imbecilidade á loucura pasando pola estupidez “
Artigo:” Filosofía delenda est “
Artigo: ” Fronteiras borrosas na realidade xeracional “
Artigo: ” Auf Widersehen, Viena. Dankeschön ”
Artigo: ” Encontros -imaxinarios-en Viena (III). Freud-2 “
Artigo: ” Encontros- imaxinarios- en Viena (II). Freud-1 “
Artigo: ” Avelino Muleiro : “Encontros –imaxinarios– en Viena (I)” “
Artigo: ” Festas do Nadal e a súa historia “
Artigo: ” O cerebro humano, esa caixa negra da nosa conduta “
Artigo: ” Mente, cerebro e conciencia (II) “
Artigo: ” Mente, cerebro e conciencia (I) “
Artigo: ” Pienso, luego Resisto “
Artigo: ” Da caverna platónica á nova Barataria “
Artigo: ” A linguaxe, instalada no idiolecto e na evolución social “
Artigo: ” Viaxe polas entrañas da hermenéutica “
Artigo: “A xustiza, entre o veo da ignorancia e a Intelixencia Artificial “
Artigo: ” Malos tratos e crueldade “
Artigo: ” Movementos feministas e ideoloxía de xénero “
Artigo: ” Dereitos humanos e dereitos dos animais “
Artigo: ” Violencia patolóxica “
Artigo: ” Posmodernidade e medios de comunicación “
Artigo: ” A ilusión da eterna xuventude e da inmortalidade: pode ser reversible o envellecemento? “
Artigo: ” Filosofía Médica (II): A historia da medicina e os seus retos actuais “
Artigo: ” Filosofía Médica (I) :Relación da medicina coa filosofía e coa ciencia “
Artigo: ” De quen son os fillos? “
Artigo : ” O Poder da Intelixencia Emocional “
Artigo : ” Devalo da Galicia interior “
Artigo : ” Filosofía Política: realismo e perversións políticas ( II ) “
Artigo : ” Filosofía Política: realismo e perversións políticas ( I ) “
Artigo : ” Negacionismo e represión social “
Artigo : ” Reclamos tóxicos “
Artigo : “ Ditame aberto ás ideoloxías (II) “
Artigo : ” Ditame aberto ás ideoloxías (I) ”
Artigo : “ Crise de Valores “
Artigo : ” A paz perpetua ”
Artigo : ” Científicos, expertos, médicos e filósofos “
Artigo : ” Regreso ao futuro “
Artigo : ” Parte de guerra ”
Artigo : ” Mario Bunge, embaixador do Carballiño ”
————————————————————————————————–
Curriculum de Avelino Muleiro García
-Licenciado en Filosofía pola Universidad dee Barcelona.
-Catedrático de Filosofía do Instituto Alexandre Bóveda (Vigo).
-Director durante seis cursos académicos do IB. Alexandre Bóveda.
-Profesor do Instituto Ausias March (Barcelona) no curso académico 1968-69.
-Profesor de Filosofía da Universidade de Santiago de Compostela nos cursos 1970-71 e 1971-72.
-Subdirector Xeral de Bacharelato da Consellería de Educación da Xunta de Galicia (1986 e 1987).
-Fundador e presidente do partido político Nacionalistas de Galicia (NG).
-Co-fundador e actual presidente do Grupo Aletheia de Filosofía.
-Fundador e actual Director do Instituto de Estudios Carballiñeses.
-Director da revista Ágora do Orcellón.
-Presidente da asociación Álvaro das Casas.
-Vocal da asociación Amigos da Universidad de Vigo.
-Membro do consello de redacción do boletín Tres Campus (Amigos da Universidade de Vigo).
-Membro cofundador da Táboa da historia de Galicia.
Obras
Colaborador semanal de Diario16 (desde finales dos ochenta e comenzos dos noventa).
-Colaborador semanal de Atlántico Diario, durante cinco anos, co logotipo El Surco (en castellano) e Xermolo (en galego).
-Publicou traballos da súa especialidade (Nietzsche, Wittgenstein, Lóxica…) en libros e revistas filosóficas.
-Colaborador en libros e revistas culturales (Festa da palabra, Encontros coa tradición. Conversas no Ribeiro, Tres Campus, Verbas aos mozos galegos, de Álvaro das Casas -en edición facsímile-, O Manifesto UCRA, de Álvaro das Casas –edición facsímile-, etc).
-Prologuista de varios libros (Nomes do Ribeiro -de Frutos Fernández-, Os nomes beiramariños –de Gerardo Sacau–, Mar adiante, as Xeiras dos Ultreias, etc).
-Coordinador do libro Homenaxe a Neira Vilas e a Balbino, o neno labrego.
